“Ο κ. Αλεξ. Αλεξανδράκης
είναι ο πρώτος Έλλην ζωγράφος, που μας δίδει με την υπέροχον έμπνευσίν του και
την εξαιρετικήν τέχνην του την Αλβανικήν εποποιϊαν και ωρισμένας δραματικάς
ημέρας της κατοχής” έγραφε ο Σπύρος Μελάς στην εφημερίδα Εστία στις 22 Ιουνίου
του 1946 όταν παρουσιάστηκε η πρώτη έκθεση του πολέμου του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη.

Σήμερα 62 χρόνια μετά και 40 χρόνια από το θάνατο του (1913-1968),
ο Πολιτισμικός Οργανισμός του Δήμου Αθηναίων, το Ίδρυμα Σ.Ο.Φ.Ι.Α και το
Πολεμικό Μουσείο, τιμώντας την προσφορά του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη στην Tέχνη και την Ελλάδα, διοργανώνουν την
έκθεση “Μνήμες του ’40 – Αλέξανδρος Αλεξανδράκης”, στην οποία παρουσιάζεται για
πρώτη φορά ολοκληρωμένο το έργο του ζωγράφου για το αλβανικό έπος.

Ο
Αλεξανδράκης απεικονίζει τον απελπισμένο αγώνα, τον πόνο, την ψυχρή
πραγματικότητα του θανάτου. Αυτά τα πράγματα αγγίζουν και τον ίδιο, ένα
ευαίσθητο πνεύμα, φύση και πράξη καλλιτέχνη. Η απεικόνισή τους αποδίδει στα
σχέδιά του μια αμεσότητα και μια δύναμη που λίγοι καλλιτέχνες πολεμικών θεμάτων
επιτυγχάνουν. Αυτό από μόνο του μας καθηλώνει. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο που
ξεχωρίζει στη δουλειά του Αλεξανδράκη. Τον πυρήνα του έργου του αποτελούν τα
ελληνικά χαρακτηριστικά, το θάρρος, η αντοχή, η σωματική και πνευματική
αφοσίωση, πάνω απ’ όλα η αγάπη για την πατρίδα και για ότι αυτή αντιπροσωπεύει.

Ο
Αλεξανδράκης ως δεκανέας του πυροβολικού και πρώτα απ’ όλα στρατιώτης, στις
λίγες ανάπαυλες της μάχης ζωγράφιζε με οποιοδήποτε υλικό υπήρχε διαθέσιμο. Μολύβι,
κιμωλία, πένα, μελάνι, αποτυπώνουν με τον πυρετό της έντασης εκφράσεις,
στιγμές, χειρονομίες, τοπία, πρόσωπα, κινήσεις. Εγκλωβίζει στα σκίτσα του την
αγωνία συνυφασμένη με τον πόνο, μακριά από κάθε φιλοπόλεμη διάθεση,
μεταδίδοντάς τη με αμεσότητα στις επόμενες γενιές, που αρκεί ένα βλέμμα επάνω
τους για να πλημμυρίσουν οι αισθήσεις από το μεγαλείο του ‘40.

Ο
Αλέξανδρος Αλεξανδράκης έδειξε το ταλέντο του στην ζωγραφική από μικρή ηλικία.
Αυτοδίδακτος ακόμη, εξέθεσε έργα του για πρώτη φορά στην ΧΑΝ (19 ελαιογραφίες,
2 υδατογραφίες και 2 σχέδια), ενώ το 1931 έγινε δεκτός έπειτα από εξετάσεις
στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Το 1933 εργάστηκε σαν σκιτσογράφος στην
εφημερίδα Έθνος και το 1937 αποφοίτησε από την Σχολή Καλών Τεχνών
συγκεντρώνοντας και τα τέσσερα πρώτα βραβεία που προέβλεπε ο κανονισμός (προσωπογραφία,
γυμνό, ημίγυμνο και σύνθεση). Η περίπτωση αυτή αναφέρεται σαν μοναδική στα
χρονικά της Σχολής. Το 1940 έφυγε για το Αλβανικό μέτωπο και για την πολεμική
του δράση του απονέμεται αργότερα ο Πολεμικός Σταυρός. Έχει διακριθεί για το
έργο του στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η έκθεση, εκτός από τις υδατογραφίες, τα σκίτσα, τις
ελαιογραφίες αλλά και τη χειροποίητη συλλογή από στρατιωτάκια του ζωγράφου, περιλαμβάνει
ιστορικές φωτογραφίες, εφημερίδες της εποχής, έγγραφα του ‘40, αλληλογραφία από
το μέτωπο, αυθεντικά αντικείμενα του Ελληνικού, Ιταλικού, Γερμανικού και
Βουλγαρικού στρατού, καθώς και αφίσες από εικονογραφίες του ζωγράφου Νείρου. Μέσα
από την ποικιλία των εκθεμάτων, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να
ακολουθήσουν την ιστορική διαδρομή όλης της εποποιίας του 1940 και να
αποκομίσουν ειδικότερες γνώσεις από την συγκεκριμένη ιστορική περίοδο γιατί όπως,
εδώ και αιώνες γνωρίζουμε, η ανθρώπινη ψυχή έχει ανάγκη να τροφοδοτείται από το
ιστορικό παρελθόν, να διδάσκεται, να ευαισθητοποιείται και να διαμορφώνει
εθνική συνείδηση.

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί, στο Πολιτιστικό
Κέντρο “Μελίνα” την Τετάρτη 22 Οκτωβρίου στις 19:00 η εκδήλωση “Μεθύστε με τ’
αθάνατο κρασί” με απαγγελίες από ποιήματα του Δ. Σολωμού, Κ. Παλαμά & Αγ.
Σικελιανού, προβολή του ντοκιμαντέρ του Νέστορα Μάτσα “Με την εικόνα, το λόγο
και το Φρόνημα” και συμμετοχή της Αθηναϊκής Δημοτικής Μαντολινάτας Εξαρχείων –
Νεαπόλεως “Ο Διονύσιος Λαυράγκας” με τραγούδια της τραγουδίστριας του έπους Σοφίας Βέμπο.

Η έκθεση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Ελληνικής
Τράπεζας.

Εγκαίνια: Τετάρτη
8 Οκτωβρίου 2008, ώρα 19:30

Ώρες λειτουργίας: 9:00-13:00
& 17:00 -12:00 εκτός Κυριακής απογεύματος & Δευτέρας