Η παράσταση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος Αθήνας.

 

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΜΙΝΩΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΣΙΦΑΗΣ
Η Ευρώπη, όταν ο Δίας την εγκατέλειψε στην Κρήτη, αφού πρώτα την κατέστησε έγκυο, παντρεύτηκε το βασιλιά Αστέριο, του οποίου ο πατέρας, ο Τέκταμος, είχε φέρει μαζί του στο νησί μια μεικτή ομάδα μετοίκων, Αιολέων και Πελασγών, για να αποικήσουν την Κρήτη. Η Ευρώπη από τη συνεύρεσή της με το Δία απέκτησε τρία παιδιά: τον Μίνωα, τον Ραδάμανθυ και τον Σαρπηδόνα. Επειδή, όμως, ο Αστέριος παρέμενε άκληρος, υιοθέτησε τα τρία αγόρια και τα όρισε κληρονόμους τους.

Μετά το θάνατο του Αστέριου, ο Μίνωας διεκδικούσε τον θρόνο της Κρήτης και ως απόδειξη του δικαιώματός του επί του θρόνου, κόμπαζε πως οι θεοί θα του έδιναν ό,τι τους ζητούσε. Προσευχήθηκε, λοιπόν, στον Ποσειδώνα να του στείλει μέσα από τη θάλασσα έναν ταύρο με τη υπόσχεση ότι δεν θα τον κρατήσει για τον εαυτό του, αλλά θα τον θυσιάσει στον θεό. Αμέσως τότε ένας λευκός ταύρος αναδύθηκε από τη θάλασσα και όλοι οι Κρήτες αποδέχτηκαν τον Μίνωα για νόμιμο διάδοχο. Ο Μίνως όμως θαμπωμένος από την ομορφιά του λευκού ταύρου, αρνήθηκε να θυσιάσει το ζώο και έσφαξε κάποιον άλλο ταύρο από τα βασιλικά κοπάδια. 

Στο μεταξύ ο Μίνωας είχε παντρευτεί την Πασιφάη, κόρη του Ηλίου και της νύμφης Κρήτης (ή αλλιώς Περσαΐδας), στην οποία ο Ποσειδώνας που δεν ξεχνούσε την παλιά προσβολή, εμφύσησε ερωτικό πόθο για τον ιερό ταύρο, θέλοντας να τιμωρήσει τον ανυπάκουο Μίνωα. Η Πασιφάη, για να ικανοποιήσει τον πόθο της, ζήτησε από το διάσημο τεχνίτη Δαίδαλο να κατασκευάσει ένα ξύλινο ομοίωμα αγελάδας με τέσσερις τροχούς, μέσα στο οποίο κρύφτηκε με σκοπό να προσελκύσει τον ιερό ταύρο. Ο Δαίδαλος μετέφερε το ομοίωμα κοντά στο λιβάδι της Γόρτυνας, όπου έβοσκε ο λευκός ταύρος. Από την ένωση αυτή γεννήθηκε ο Μινώταυρος. 

O Μίνωας, ακολουθώντας τη συμβουλή του μαντείου, φυλάκισε τον Μινώταυρο στον Λαβύρινθο. Όταν ο βασιλιάς ανακάλυψε πως ο Δαίδαλος βοήθησε την Πασιφάη, τον αλυσόδεσε και τον φυλάκισε κι αυτόν στον Λαβύρινθο. Η Πασιφάη, ανταποδίδοντας τη χάρη, ελευθέρωσε το Δαίδαλο και τον βοήθησε να δραπετεύσει. Τότε ο Δαίδαλος κατασκεύασε δύο ζευγάρια φτερά, ένα για τον ίδιο και ένα για το γιο του τον Ίκαρο, για να πετάξουν μακριά από την Κρήτη, όπως και έγινε. Όμως ο Ίκαρος πετούσε τόσο κοντά στον ήλιο που τα κολλημένα με κερί φτερά του διαλύθηκαν και κατέπεσε στο πέλαγος.

 

Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ
Από τους Κρήτες (γύρω στο 430 π.Χ.) έχουν σωθεί ελάχιστα αποσπάσματα, γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολο το έργο της ασφαλούς ανασύνθεσης της υπόθεσης του δράματος. 

Η δράση εκτυλίσσεται έξω από το παλάτι του βασιλιά Μίνωα στην Κνωσό. Μετά την προλογική ρήση από στόματος θεού, την οποία ίσως εκφωνούσε η θεά Αφροδίτη, ως αγγελιοδόχος του πάθους της Πασιφάης (ή ο ίδιος ο Ποσειδώνας) και η οποία θα εξέθετε την προϊστορία, ο Μίνωας, ανάστατος από τις διαδόσεις για τη γέννηση του Μινώταυρου, καλεί τους ιερείς του Ιδαίου Διός, πατέρα του, για να ζητήσει τη συμβουλή τους και να εξευμενίσουν το αφύσικο τέρας. Οι ιερείς καταφτάνουν τραγουδώντας στην Πάροδο ένα άσμα για τον ασκητικό τους βίο και τις βακχικές τελετές. Ακολουθεί μια σκηνή κατά την οποία ο Μίνωας ζητεί από το Xορό να του δώσει πληροφορίες για τη φύση του Μινώταυρου. 

Η κορυφαία σκηνή του έργου, συνάντηση Μίνωα – Πασιφάης, σώζεται σχεδόν ακέραιη. Η Πασιφάη παρουσιάζει τον εαυτό της ως θύμα της θεϊκής οργής, εξαιτίας της ανυπακοής του Μίνωα που είχε υποσχεθεί ότι θα θυσιάσει τον λευκό ταύρο που του έστειλε ο Ποσειδώνας, ενώ αυτός τον κράτησε στα κοπάδια του. Ο Μίνωας, τυφλωμένος από οργή, δεν δέχεται καμία δικαιολογία και φυλακίζει την Πασιφάη μαζί με την Τροφό της στα υπόγεια του παλατιού.

Στο τέλος, κάποιος θεός, πιθανώς ο Ποσειδώνας ή η Αθηνά, πρόσταζε να συγχωρηθεί η Πασιφάη και να μη θανατωθεί ο Μινώταυρος.

 

Στο Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος της Αθήνας παρουσιάζεται σε παγκόσμια πρώτη ως ενιαία αυτόνομη παράσταση, το σωζόμενο υλικό από το έργο Κρήτες του Ευριπίδη.

Υλικό σπαραγμένο, πρωτογονικό, αιρετικό, παράξενα γοητευτικό, αμφίσημο, που αντλεί την καταγωγή του από παλαιότερο, του Θηβαϊκού, μυθολογικό κύκλο, τον Μινωικό.

Η ένωση της Πασιφάης με τον ταύρο και η γέννηση του Μινώταυρου είναι η συνθήκη που χρησιμοποιεί ο Ευριπίδης για να γράψει ένα έργο, ανατομία της ανθρώπινης ψυχής και να ορίσει την ιστορία της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους. 
Ωμοφαγία, κτηνοβασία, σύμμεικτη φύση (υβρίδιο), άνθρωπος και ζώο (Μινώταυρος), επινόηση σύμμεικτης φύσης (τεχνικό υβρίδιο), άνθρωπος και πουλί (Ίκαρος), λαβύρινθος σύμβολα που χαρτογραφούν τα ποιο ακραία ένστιχτα, τις ποιο κρυφές επιθυμίες των ανθρώπων.

Η παράσταση ερευνά τη συστημική καταπίεση της ανθρώπινης επιθυμίας, το θέμα της αποδοχής του διαφορετικού, την καταγωγή και τα όρια της ανθρώπινης συμπεριφοράς καθώς και την διαρκή πτώση (παρέκκλιση) της φύσης του ανθρώπου. 

Γιώργος Ζαμπουλάκης

 

 

Μετάφραση – Δραματουργία: Γιώργος Σαμπατακάκης
Σύλληψη-Σκηνοθεσία: Γιώργος Ζαμπουλάκης
Σκηνογραφία-Ενδυματολογία- Προσωπεία*: Θάνος Βόβολης
Μουσική: Θάνος Πολυμενέας
Χορογραφία: Ίρις Καραγιάν
Κρουστά: Κωνσταντίνος Σωτηρόπουλος

 

Διανομή
Μινώταυρος: Μιχάλης Πανάδης
Πασιφάη: Χρυσάνθη Δούζη
Σύστημα Πασιφάης: Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Μαριάνθη Κυρίου
Νεφέλη Μαιστράλη, Ευαγγελία Συριοπούλου, Πηνελόπη Τσιλίκα, Ιώβη Φραγκάτου, Αντωνία Χαραλάμπους
Μίνωας: Κωνσταντίνος Ανταλόπουλος
Σύστημα Μίνωα: Βαγγέλης Στρατηγάκος 
Τροφός: Μαριάνθη Κυρίου
Σύστημα Τροφού: Ιώβη Φραγκάτου, Αντωνία Χαραλάμπους
Σύστημα Ίκαρος: Ευθύμης Ζησάκης, Λάμπρος Κτεναβός, Άρης Μπαλής, Ντρίνι Τζάνι
ΧΟΡΟΣ: Κωνσταντίνος Ανταλόπουλος, Ευθύμης Ζησάκης, Λάμπρος Κτεναβός, Άρης Μπαλής, Βαγγέλης Στρατηγάκος, Ντρίνι Τζάνι

*Βοηθοί στην κατασκευή προσωπείων: Θεοδώρα Λοίζου, Βίκυ Ξαγοράρη

 

Η πρώτη έρευνα και μελέτη του υλικού για τους Κρήτες έγινε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, στο πλαίσιο του μαθήματος του Γιώργου Ζαμπουλάκη “Υποκριτική με προσωπείο”

Φωτογραφία: Matthew Barney

 

Είσοδος: €10

Εισιτήρια

Η προπώληση θα γίνεται Δευτέρα έως Παρασκευή, 10.00 – 17.00:

• Στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, Ακαδημίας 50, στάση Μετρό Πανεπιστήμιο, τηλ.: 210 3612920 
• Στην “Τεχνόπολις” του Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100 – Γκάζι, στάση Μετρό Κεραμεικός, τηλ.: 210 3475518
• Επίσης πώληση και προπώληση θα γίνεται στο Θέατρο του Αττικού Άλσους μόνο τις ημέρες που θα υπάρχουν παραστάσεις, 18.30 – 21.00. 

 

Σημ.Η είσοδος στο Θέατρο Αττικού Άλσους είναι στην οδό Καρπενησιώτη επί του περιφερειακού Γαλατσίου (Τουρκοβούνια)