Ιστορία του Εθνικού Κήπου

Στον ευρύ χώρο που στην αρχαιότητα
(6ος αιώνας και μετά) υπήρχε το αφιερωμένο στο Λύκειον Απόλλωνα ονομαστό ιερό,
άρχισε να ξεπροβάλλει το 1939-40 η φυτική μορφή του πρώτου πάρκου της νεότερης
Ελλάδος, μια εικόνα ζωής και αναγέννησης σ' ένα χώρο που είχε από αιώνες χάσει
τον πράσινο χαρακτήρα του.

Σχεδιάστηκε σαν προέκταση στον
ελεύθερο χώρο του ανακτόρου του Βασιλιά Όθωνα (σημερινή Βουλή των Ελλήνων).

Η διαμόρφωση-φύτευση έγινε
τμηματικά, για να διευκολύνεται η εκτέλεση του όλου έργου (προκαταρκτικές εργασίες,
ανεύρεση - μεταφορά φυτών, νερού κλπ.), το οποίο ήταν ιδιαίτερα δύσκολο αν
λάβουμε υπόψη τις συνθήκες της εποχής.

Τις κηποτεχνικές εργασίες οργάνωσε
και επέβλεψε ο Γάλλος γεωπόνος-κηποτέχνης Λ. Μπαρώ (Luis Bareaud), "ο πλάσας
τον κήπον τούτον" κατά τον καθηγητή Θ. Ορφανίδη, ενώ λίγο αργότερα συνέχισε ο
Πρώσος γεωπόνος Φ. Σμιθ (Fr.Schmidt). Τις τεχνικές εργασίες μελέτησε και
επέβλεψε ο στρατιωτικός μηχανικός Γεράσιμος Μεταξάς. Τη γενική επίβλεψη είχε
προσωπικά η Βασίλισσα Αμαλία.

Για τη φύτευση του πρώτου τμήματος,
έκτασης 30 στρεμμάτων, μεταφέρθηκαν από το Μιλάνο, μέσω Γένοβας, με το
μεταγωγικό ιστιοφόρο του στόλου «Φοίνιξ», 15.000 καλλωπιστικά φυτά.

Καθώς προχωρούσε η φύτευση κι άλλων
τμημάτων, μετέφεραν φυτά από Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία, Αλγερία, Αίγυπτο, κλπ.

Ένα μεγάλο μέρος από τα
καλλιεργούμενα σήμερα στην Ελλάδα καλλωπιστικά είδη, εισήχθησαν τότε και
πρωτοφυτεύτηκαν στον Εθνικό Κήπο. Χρησιμοποιήθηκαν ακόμα πολλά είδη της
Ελληνικής Χλωρίδας, καθώς επίσης και πολλά φοινικοειδή.

Το 1851-52 τελείωσε η φύτευση του
νέου κήπου, στην έκταση που έχει και σήμερα, την οποία οριστικοποίησε το 1860
επιτροπή ειδικών πολεοδόμων του σχεδίου πόλεως.

Το 1926 διέτρεξε σοβαρό κίνδυνο να
καταστραφεί τελείως, λόγω της μεγάλης έλλειψη νερού ποτίσματος και της "ριφθείσας
ιδέας οικοπεδοποίησεώς του".

Με νομοθετικό Διάταγμα, ιδρύθηκε το
1927 η "Επιτροπή Δημοσίων Κήπων και Δενδροστοιχιών", η πρώτη υπηρεσία πρασίνου
του ελληνικού κράτους, η οποία όχι μόνον διέσωσε τον Κήπο, αλλά και τον
μετέτρεψε, με την εκτέλεση σειράς κηποτεχνικών έργων, από μεγάλο ιδιωτικό
βασιλικό κήπο σε δημόσιο πάρκο, ελεύθερο για το κοινό. Με το ίδιο Νομοθετικό
Διάταγμα ονομάστηκε "Εθνικός
Κήπος".

Οκτώ δεκαετίες αργότερα, το 2003,
κινδύνεψε και πάλι να καταστραφεί από ολοκληρωτική διακοπή του νερού
ποτίσματος. Αυτό συνέβη επειδή το αρχαίο υδραγωγείο, απ΄ όπου αρδεύεται ο
κήπος, έπαθε σοβαρή ζημιά λόγω οικοδομικών έργων που γινόντουσαν στην περιοχή
Γουδί.

Με την υπαγωγή του (Οκτώβριος 2004)
υπό την εποπτεία του Δήμου Αθηναίων, οι ενέργειες για το υδραγωγείο έγιναν
συνεχείς και πιο έντονες, ώστε τελικά, έπειτα από αρκετό χρόνο, επιτεύχθηκε η
επισκευή και η επαναλειτουργία του.

Στη συνέχεια ξεκίνησε ένα πρόγραμμα
βελτιώσεων, συστηματικής συντήρησης και φυτεύσεων, για τη βαθμιαία αποκατάσταση
της ιστορικής μορφής του, αλλά και στις άλλες λειτουργίες (πολιτιστικές,
εκπαιδευτικές, κοινωνικές, βιολογικές, κλπ.) να ανταποκρίνεται καλύτερα.